حسن بيگلرى

123

سر البيان في علم القرآن ( فارسى )

عزيز - كريم - عظيم - بشير - نذير - مبين - منير - حكيم - شافى - صدق - عدل - منادى - كلام اللّه - احسن الحديث - صراط مستقيم . 1 - كتاب : آيه دوم سوره بقره : ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ ( اين كتاب شكى در آن نيست كه راهنما براى مردم پرهيزكار است ) . كتاب ، مصدر و بمعنى مكتوب است و چون در اين مجموعه ، مبداء و معاد ، احكام و اخلاق ، قصص و غيره بوجه خاصى جمع و نوشته شده كتاب ناميده مىشود و براى اينكه پرهيزكاران از اين كتاب بهره‌مند ميشوند و به ياد خدا و آخرت ميافتند لذا هدايت به آنان اختصاص داده شده است . 2 - قرآن : نام كتابى است كه از طرف پروردگار يكتا بر پيغمبر اسلام نازل گرديده و در آيهء 9 سورهء إسرى تصريح شده است : إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ ( بدرستيكه اين قرآن بطريقه و دينى كه راست‌تر و محكمتر از ساير اديان است راهنمائى مىكند ) . قرآن مصدر باب « قرء - يقرء » بمعنى خواندن يا مطالعه كردن مكتوب و همچنين به معناى جمع كردن است و چون اين كتاب آسمانى بر مجموع آيات و سور اطلاق مىشود و خواندن و متابعت احكام و دستورهاى آن ، موجب رستگارى و سعادت بشر در دو سرا است بدين لحاظ قرآن ناميده شده . احمد امين فرّاء كوفى لغوى و نحوى معروف آن را مشتق از قرائن ، جمع قرينه ميداند و گويد چون آيه‌ها شبيه يكديگر و بعضى قرينهء بعض دگر است قرآن ناميده شده . اشعرى اين كلمه را بدون همزه قران تلفظ كرده و آن را مشتق از قرن به معناى ضميمه كردن چيزى به چيز ديگر دانسته و گويد چون آيه‌ها و سوره‌ها بهمديگر مقرون ميباشند لذا قرآن ناميده شده كه خلاف مشهور است .